Hızlı Sağlık Hizmeti Birlikte İşlerlik/Çalışabilirlik Kaynakları (FHIR) Standardı: Dünyadaki ve Türkiye’deki Durum

Türkiye Klinikler TV Dijital Sağlık Programı kapsamında FHIR ile ilgili 3 program sunduk. Yaklaşık 2011’den itibaren ABD ve AB başta olmak üzere dünyada FHIR hızla öğrenilmeye çalışılıyor. Olağanüstü bir çaba gözleniyor. Araştırmalarımız Türkiye’de FHIR konusunun henüz farkına varılmadığını gösteriyordu. Bunun için ekosistemin aktörleriyle söyleşiler yaptık. Bu söyleşilere yazının sonundaki adreslerden erişilebiliyor.

Bu üç söyleşi başlıca şu ana mesajları veriyor:

• FHIR, artık bir “teknik seçenek” değil; dijital sağlık için küresel fiilî standarttır.
• Türkiye’de sağlık hizmetlerinin günlük yürütülmesinde dijitalleşme güçlüdür; ancak ikincil kullanım (araştırma, kalite, yapay zekâ, politika) için gerekli veri yönetişimi ve birlikte işlerlik eksiktir.
• Sorun teknoloji değil; yönetişim, terminoloji uyumu, ulusal strateji ve sürekli öğrenme ekosistemi eksikliğidir.
• FHIR tek başına yeterli değildir:
  • Uygulama kılavuzları (Implementation Guides)
  • Uluslararası kodlama sistemleriyle uyum (LOINC, SNOMED CT, ICD, RxNorm vb.)
  • Elektronik Sağlık Kaydı (ESK) kavramının doğru tanımlanması gerekir.
• Avrupa Birliği ve ABD örnekleri, FHIR’ın:
  • klinik bakımda,
  • araştırmada,
  • yapay zekâ ve karar destek sistemlerinde
  • nasıl zorunlu hale getirildiğini açıkça göstermektedir.
• Türkiye için öneri:
  • “Toptan dönüşüm” yerine
  • pilot alanlar + kontrollü FHIR geçişleri
  • öğrenme–öğretme merkezleri
  • çok paydaşlı (kamu–akademi–sanayi) işbirliği.

Sağlıkta araştırma yapıyorsanız, makine öğrenmesi ve yapay zeka ile ilgileniyorsanız; hastanıza ve aynı hastalıkla ilgili bilgilere toplu erişmek istiyorsanız; kaliteli ve güvenli bilgi için sağlık verilerinin FHIR standardına göre hazırlanmasını öğrenmelisiniz.

Bu söyleşiler sizlere bütüncül bakışı kazandıracak, dijital sağlıkta yol haritanızı güvenle çizebileceksiniz.

Saygılarımla…

Prof. Dr. Diler Aslan

ORCID ID: 0000-0003-4907-9445

3 Şubat 2026

Söyleşi Videolarına Erişim Adresleri:

Dijital Sağlığı Öğrenmek Şart: Ama Nasıl? | 1. BÖLÜM: Dijital Sağlık Bileşenleri, Ekosistem Paydaşları ve FHIR (Aslan D, Akçapınar Sezer E, Turhan K.)  ((https://www.youtube.com/watch?v=lvhfBsZGp7Q&t=5s)

Dijital Sağlığı Öğrenmek Şart: Ama Nasıl? | 2. BÖLÜM: FHIR Tabanlı Yazılımlar Neden Gerekli? Türkiye Hazır mı? (Aslan D, Akyürek AÖ.) (https://www.youtube.com/watch?v=QSPzwNjNoAg&t=1s)

FHIR Tabanlı Yazılımlar | 3. Bölüm: FHIR Tabanlı Yazılımların Kullanılması ve Kazanımlar (Aslan D, Laleci Erktürkmen G.)  (https://www.youtube.com/watch?v=_nBQbxgtPl8&t=1s)